maandag 13 november 2017

Een bitterbal met wormpjes

Tijdens het Noordelijk Film Festival mocht ik voor de camera van Omrop Fryslân een bitterbal opeten. En daarnaast wat zeggen over film.

Het waren geen gewone bitterballen die Fredau Buwalda en ik voorgeschoteld krijgen, maar insectenhapjes: er zat een vulling in van buffelworm, als ik het goed heb onthouden. Verder is het een bitterbal zoals vele andere, net wat te heet als je er in bijt, met een krokante buitenkant en een schaaltje mosterd erbij om hem in te dopen.

We konden ook nog kiezen uit gefrituurde sprinkhaan op een stokje en geroosterde (of zo) meelworm in een puntzakje. Ik at ze allemaal, wat dat aangaat begin ik op mijn hond te lijken, die snaait ook alles mee.


maandag 30 oktober 2017

De expert van De Neitiid

Vroeger - om precies te zijn van 1987 tot 1992 - had je het blad De Neitiid, een onderneming van de onvermoeibare amateur-historicus Jan Post. Het omslag was een fotokopie van een geblokte theedoek.

Hij schreef erin, zorgde voor artikelen van anderen en bracht het zelf rond, op de fiets. Het had 170 abonnees, lees ik op de website die Jan aan het blad heeft gewijd. Ik was er een van.

Hij schrijft:
Als de oplage geperforeerd, gelijmd en droog was werd het eerste exemplaar bij de onnavolgbare  kroegbaas Jeen de Vries  aan de Zuidkade  in Drachten gebracht. Een plaats waar Rink van der Velde nooit zou komen, mar “tiden hawwe tiden”, zullen we maar zeggen. Vervolgens werden dan de dagen daarop enige rondes gedaan. Eentje in Drachten, dan naar Beetsterzwaag en Gorredijk. Dan een ronde naar Leeuwarden, met na het werk een ronde door de stad en en paar exemplaren die op de terugweg werden langsgebracht. Vrijdags bezorgde ik meestal met Anny de abonnees op de grote ronde, die liep van Houtigehage via Dokkum en Oosternijkerk naar Harlingen en dan met een bocht en een slinger via Sneek en Heerenveen terug. In de zomer bezorgde ik de exemplaren in Haulerwijk, Een, Norg en Yde ook zelf en twee in Haren,  en een keer bezorgde ik een exemplaar bij Menko Holtman in Usquert. Dat waren prachtige fietstochten. Zo kon ik zuinig uitgeven. De rest een stuk of tien gingen op de post, waarvan een naar Frankrijk.

Jan was nooit bang om anders te denken dan de gevestigde orde. Met Wouter van der Horst, destijds conservator van Museum Drachten, zorgde hij bijvoorbeeld voor ophef door een artikel over de 'strijdbijl van Wijnjeterp'.

Daarin stond dat die prehistorische vuistbijl niet gevonden zou zijn door Hein van der Vliet, maar dat die hem gewoon had gekocht van een paar jongens. Familie Van der Vliet boos, allerhande stukken in de Leeuwarder Courant, Jan Post naar de Raad voor Journalistiek. Daar stelde hij dat hij met het blad was gestopt juist door al die stukken in de LC, want die hadden hem abonnees gekost. De Raad gaf hem geen gelijk.

++++

Vanmorgen was de krant niet bezorgd, ook niet toen nadat ik een rondje met Schumi had gelopen. Ik wilde al bellen met de bezorgservice, maar dacht, laat ik nog even in de straat kijken of de bezorger ergens fietst. Anders krijgt zo'n jongen onterecht op zijn kop.

En ja, een eindje verderop fietste een man met een blauwe bezorgerstas. Hij keek op een papiertje, stopte een krant in een bus en leek uit de verte wel wat op Jan Post.

Hij zag mij ook, en zwaaide.

,,Ben je echt Jan Post?'', riep ik.

Hij knikte en fietste naar me toe. ,,Bezorg jij tegenwoordig die vermaledijde Leeuwarder Courant?'', vroeg ik.

,,Ik ha neat tsjin op de Ljouwerter Krante'', zei hij. ,,En ik moat myn fondsen oanfolje.'' Hij raadpleegde weer zijn briefje, hij moest nog naar een adres in deze straat.

,,Kom je ook nog bij mij langs?'', vroeg ik.

,,Welk nûmer'', wilde hij weten.

,,73'', zei ik.

,,Dan haw ik dy fan dij by de buorlju yn de bus stopt'', zei hij. ,,En ik ha gjin ekstra kranten mei.''

Hij keek naar de deur van de buren, en toen weer opgewekt naar mij. ,,Sjoch, hy stekt noch in stukje út de bus'', zei hij. ,,Ik piel him der wol wer út, lit dat mar oan de ekspert oer.''

zaterdag 14 oktober 2017

Een compliment van Mata Hari

Zonet werd het beeldje van Mata Hari op de Kelders in Leeuwarden her-onthuld. Het is allemaal Mata Hari wat de klok slaat, want vandaag is het 36.525 dagen geleden dat ze werd doodgeschoten, op een maandagmorgen aan de zuidkant van Parijs, en morgen is dat precies een eeuw geleden.

Er waren bubbels, er werd een gedicht voorgelezen, beeldhouwer Ben van der Geest liet de mallen zien die hij gebruikt had voor de flappen aan haar hoofddeksel, want die zijn jaren geleden van het beeld afgebroken en verdwenen. Op de stoep verderop passeerde André Keikes. Toepasselijk, want zijn vader was destijds een van de initiatiefnemers voor dit beeld.

En er kwam een oldtimer voorrijden met een Mata-Harilookalike erin. Zij trok, met wethouder Sjoerd Feitsma, het doek van het beeld en daarna kon je voor 1 euro met de lookalike en het beeld op de foto. Dat leek me wel wat voor Schumi, en zo kwam bovenstaand polaroidplaatje tot stand. Van het standbeeld zijn nog net de benen te zien.

,,Wat een schatje'', zei Mata Hari. Een groot compliment, want al had ze vermoedelijk geen huisdieren, zij heeft veel verstand van schatjes.

(De foto hiernaast is gelijktijdig gemaakt, door Dirk Kamminga)



zaterdag 16 september 2017

Honden en skûtsjesilen

,,Is die hond al oud?'', vroeg een meneer met spierwit haar en een dito snor, toen ik zonet
bij Bakker Uw Slager naar buiten kwam. De man kwam me bekend voor.

,,Dertien jaar, net geworden'', zei ik.

Dat klopt echt. Bij het opruimen van het huis van Pa vonden we het hondenpaspoort van Schumi, of hoe zoiets maar heet, en daar staat als geboortedatum 13 september 2004 in.

,,Ik had vroeger precies zo'n hond'', zei de man. ,,Ik zag jullie al lopen aan het begin van de straat. Die hond van mij is achttien en een half jaar geworden.''

,,Dan kunnen we nog even vooruit'', zei ik. ,,Het is een Duitse pinscher.'' Ook dat staat in zijn hondenpaspoort.

,,Die van mij was meer straathond'', zei de man. ,,Och ze zijn zo lief. Ze zijn heel trouw, he?''

,,Hij blaft bijna nooit, dat vind ik zelf wel plezierig'', zei ik.

,,Dat deed die van mij ook niet. Maar als je hem los liet lopen, en dat mocht vroeger overal, dan ging hij er wel vandoor. Het zijn zulke leuke hondjes'', zei de man weer.

,,Waarom neemt u niet weer zo'n hondje?'', vroeg ik.

,,Nou ja, ik ben toen bij het skûtsjesilen terechtgekomen'', legde hij uit. ,,En dat is niks voor een hond, altijd op een boot. En je mag ze nu ook nergens meer los laten lopen, he? Maar we liggen vaak bij het Theehuis van Grou en de eigenaars hebben ook een hond. Daar loop ik wel eens mee. Dan breng je hem 's avonds terug en dan ben je eraf.''

Voor ik hem een goed weekeinde kon wensen, zei hij nog: ,,Ik zag jullie verderop in de straat al aankomen. Het zijn leuke hondjes.''

maandag 4 september 2017

Full Fathom Five


Een week geleden hebben we de as van pa in een urn gegoten van papier-maché en die weg laten drijven bij het Zuid-West. Vandaag was pa jarig, als hij er nog was zou hij 82 zijn geworden.

Zo'n plechtigheid is mooier dan je van tevoren denkt. We voeren met de Zeehond van Mario en Adinda, iedereen was mee die vorig jaar ook mee was op de cruise, maar nu waren tante Martha en de hond Schumi er ook bij.

Tegelijk heeft het iets raars. Alleen al dat je speciale urnen voor zoiets hebt, en daar ook meteen een heleboel keus in is. Deze was donkerblauw en er zat een ankertje op, hij woog bijna niks en hij komt van een bedrijf uit Scheveningen. Hij is biologisch afbreekbaar, stond erbij, al heb ik mijn twijfels over dat ankertje.

Omdat het bestellen via internet niet helemaal soepel ging, kreeg ik de baas van het bedrijf nog aan de telefoon. Hij zat in de auto, ergens in Duitsland. ,,Het is in orde hoor'', meldde hij. ,,Als ik weer terug ben gaat hij meteen op de post.'' Op de foto staat hij thuis - op De Meer - op tafel, leeg nog.

,,Even stil jongens'', zei Sybren toen het zover was, want met deze familie moet er altijd heel veel besproken worden. Mario had de boot stil gelegd, we keken uit op het Zuid-West, mooi helder weer, je kon de mensen op het strand zien lopen.

Waling en Giso kregen een zwemvest om en klommen omlaag, naar een soort treeplank achter de boot, bijna op waterniveau.

De urn ging van hand tot hand en toen naar beneden. Waling liet hem in het water en zei ,,Een twee drie in godsnaam'', waaraan je kunt zien dat hij heeft gevaren, en daar dreef het ding vrij snel van de boot af richting strand. Martha pinkte een traantje weg en ik voelde het ook wel een beetje. Ik voelde trouwens ook Sybren, die me in de schouder kneep.

Het duurt een minuut of tien, denk ik, en dan is de urn gezonken.

,,Nou maar hopen dat hij niet door een kokkelvisser wordt opgevist'', zei Giso.

,,Ik was even bang dat hij niet zou zinken en helemaal naar het strand zou drijven'', zei Rita.

,,Het doet me wel wat, het is toch je broer'', zei Martha.

En toen voeren we langs de robbenplaat en gingen we aan de barbecue, die erg goed was.

Uit The Tempest, van Shakespeare:

Full fathom five thy father lies;
Of his bones are coral made;
Those are pearls that were his eyes;
Nothing of him that doth fade,
But doth suffer a sea-change
Into something rich and strange.

zondag 6 augustus 2017

Schumi of Arabia



Toegegeven, cameraman Freddie Young had de horizon netjes recht in Lawrence of Arabia, en op Ameland lopen minder kamelen, maar toch moest ik eraan denken.